PAŹDZIERNIKOWY NUMER „WIADOMOŚCI PKN”

Jak ograniczyć liczbę odpadów medycznych i jednocześnie nie narazić pacjentów? Odpady to tylko część obciążenia, jakie ochrona zdrowia stanowi dla środowiska. Sektor ten odpowiada za około 5% światowej emisji gazów cieplarnianych. Od 60 do 80% tych emisji powstaje w łańcuchu dostaw – podczas produkcji i dostarczania wyrobów oraz usług wykorzystywanych przez placówki medyczne. Ograniczanie zużycia surowców i liczby odpadów jest więc zadaniem także dla ochrony zdrowia.

Jednocześnie wyroby medyczne muszą spełniać określone wymagania. Muszą być sterylne, bezpieczne, niezawodne i zgodne z restrykcyjnymi przepisami. Produkty jednorazowego użytku ułatwiają pracę i zmniejszają ryzyko zakażeń, ale po wykorzystaniu stają się odpadem. Według WHO około 85% odpadów powstających w związku z opieką zdrowotną nie ma charakteru niebezpiecznego. Pozostałe 15% może zawierać materiały zakaźne, toksyczne, chemiczne lub promieniotwórcze.

Możliwość ponownego wykorzystania wyrobu zależy od jego przeznaczenia i wymagań dotyczących bezpieczeństwa. Cewnik, aparat do rezonansu magnetycznego, rękawice chirurgiczne i opakowanie zestawu zabiegowego wymagają zupełnie innych decyzji. Czasem możliwe jest ponowne użycie po odpowiednim przygotowaniu, czasem modernizacja sprzętu lub odzysk materiałów.

Niekiedy najlepszym rozwiązaniem będzie po prostu ograniczenie opakowań. Żeby ocenić, które z tych rozwiązań można zastosować, potrzebne są wspólne definicje, metody oceny i wymagania. Normy pomagają określić, kiedy dane rozwiązanie jest bezpieczne, jak oceniać jego wpływ na środowisko oraz jakie informacje powinny być przekazywane producentom, użytkownikom i podmiotom na kolejnych etapach życia wyrobu. O podobnych dylematach piszemy również w artykułach o drugim życiu akumulatorów i wodorze w transporcie kolejowym.

Zapraszamy do lektury październikowego numeru Wiadomości PKN 10/2026!